समृद्ध नेपालको निर्माणमा युवा र विधार्थीको भुमिका : दोषारोपण होइन सकारात्मक हस्तक्षेप – लेखक कृष्ण धामी
कुनै पनि मुलुकको राजनीतिक, सामाजिक र आर्थिक रूपान्तरणको मुख्य संवाहक भनेको युवा र विद्यार्थी शक्ति नै हो । इतिहासको हरेक कालखण्डमा भएका परिवर्तनहरूमा नेपाली विद्यार्थी आन्दोलनले गौरवपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ । तर, आजको बदलिँदो परिस्थितिमा विद्यार्थी र युवा पुस्ताको दायित्व केवल सडक आन्दोलन र विरोध प्रदर्शनमा मात्र सीमित रहनु हुँदैन ।
अबको समय राजनीतिलाई गाली गर्ने वा अरूलाई दोषारोपण गर्ने होइन, बरु रचनात्मक सल्लाह, नयाँ सोच र सकारात्मक हस्तक्षेपका माध्यमबाट प्रणालीलाई सुधार्ने हो । वर्तमान राजनीतिक परिदृश्यमा युवा र विद्यार्थीहरूले मुख्यतया निम्न तीन क्षेत्रमा ध्यान केन्द्रित गर्दै नेतृत्वदायी भूमिका खेल्न सक्छन्वि : १ चार र एजेन्डामा आधारित राजनीति:अबको युवा पुस्ताले परम्परागत वा केवल दलगत स्वार्थमा आधारित राजनीतिभन्दा माथि उठ्नुपर्छ । हामीले नेतृत्वलाई प्रश्न गर्दा वा सुझाव दिँदा व्यक्तिगत आलोचनामा अल्झिनु हुँदैन। बरु, शिक्षा क्षेत्रको सुधार, रोजगारीका अवसरहरूको सिर्जना, र प्रविधिको सही प्रयोग जस्ता विषयमा नीतिगत बहस चलाउनुपर्छ । जब विद्यार्थीहरू विचार र ठोस एजेन्डा लिएर अघि बढ्छन्, तब राजनीतिक दल र राज्यका निकायहरू पनि जनमुखी निर्णय गर्न बाध्य हुन्छन । २. शैक्षिक गुणस्तर र उद्यमशीलताको प्रवर्द्धन:आजको सबैभन्दा ठूलो चुनौती भनेको उच्च शिक्षा हासिल गरेपछि पनि युवाहरूले स्वदेशमा आफ्नो भविष्य नदेख्नु र रोजगारीका लागि विदेश पलायन हुनु हो । यो समस्याको समाधानका लागि विद्यार्थीहरूले अब ‘सर्टिफिकेट’ का लागि मात्र नभई ‘सीप र ज्ञान’ का लागि पढ्ने वातावरण बनाउनुपर्छ । हाम्रो विश्वविद्यालय र कलेजहरूलाई राजनीति गर्ने अखडा मात्र होइन, नवीन खोज, अनुसन्धान र उद्यमशीलता (Entrepreneurship) सिक्ने थलो बनाउन हामी आफैंले पहल गर्नुपर्छ । ३. सुशासन र चेतनाको संवाहक:युवाहरूसँग नयाँ प्रविधि, सूचना र विश्व बजारको ज्ञान छ। यो ज्ञानलाई हामीले समाजमा चेतना फैलाउन र सुशासन प्रवर्द्धन गर्न प्रयोग गर्न सक्छौं। राज्यले दिने सेवा सुविधाहरू कसरी पारदर्शी र प्रविधिमैत्री बनाउन सकिन्छ भन्नेबारे हामीले स्थानीय तहदेखि नै रचनात्मक सुझावहरू दिन सक्छौं। सामाजिक सञ्जालको प्रयोग कसैलाई बदनाम गर्न होइन, देशका राम्रा सम्भावनाहरू उजागर गर्न र रचनात्मक बहस सञ्चालन गर्न गरिनुपर्छ।निष्कर्ष:राजनीति र समाजमा देखिएका बेथितिहरूलाई औंल्याउनु मात्र हाम्रो काम होइन, ती बेथितिहरूलाई सुधार्ने विकल्प र समाधान दिनु आजको विद्यार्थी वर्गको असली पहिचान हो। पुराना पुस्ताको अनुभव र नयाँ पुस्ताको ऊर्जा जब सँगै जोडिन्छ, तब मात्र देशले सही गति लिन्छ। त्यसैले, आउनुहोस्, हामी विद्यार्थीहरू दोषारोपणको पुरानो संस्कृतिलाई त्यागेर रचनात्मक सुझाव, नवप्रवर्तन (Innovation) र सकारात्मक सोचका साथ देश निर्माणको साझा अभियानमा जुटौं। किनभने, भोलिको समृद्ध नेपालको जग आजको हाम्रो सकारात्मक सोच र कर्मले नै बसाल्नेछ।